بررسی اجمالی سرمایه گذاری ریسک پذیر در ایالات متحده آمریکا

 

سرمایه‌گذاری خطرپذیر یا (Venture Capital) که از آن با عنوان‌های «سرمایه‌گذاری جسورانه» یا «سرمایه‌گذاری کارآفرینی» نیز نام می‌برند، عبارت است از تأمین سرمایه لازم برای شرکت‌ها و کسب‌وکارهای نوپا (استارت آپ) و کارآفرین که مستعد جهش و رشد ارزش و البته ریسک فراوانی است. این شرکت‌ها در مراحل ابتدایی رشد و تکامل اقتصادی خود، مورد توجه سرمایه‌گذارانی هستند که با ارزیابی موشکافانه خود، شکاف سرمایه و کمبود نقدینگی شرکت‌های کارآفرین را جبران می‌کنند و در گروه سهام‌داران آن‌ها قرار می‌گیرند. سرمایه‌گذار ریسک‌پذیر با مدیریت فعالانه و برنامه‌ریزی در توسعه مدل‌های راهبردی، در کسب‌وکار هدف و ارزش افزوده و افزایش قیمت سهام این شرکت‌ها نقش مهمی را ایفا می‌کند. رونق و توسعه فعالیت‌های سرمایه‌گذاری ریسک‌پذیر موتور محرک رشد محصولات جدید و نوآوری در عرصه فناوری است.

 بررسی سرمایه گذاری ریسک پذیر موضوع افتتاحیه انجمن ملی سرمایه گذاری pichbook می باشد. نتیجه همکاری میان منابع عمده ای از اطلاعات سرمایه گذارهای خصوصی و انجمن تجارت صنعت سرمایه گذاری و خدمات، و بررسی سرمایه به عنوان یک منبع قطعی از اطلاعات و تجزیه و تحلیل در مورد فعالیت های سرمایه گذاری در اکوسیستم کارآفرینی فعالیت می کند. و از مرحله جذب سرمایه برای سرمایه گذاری تا خروج ان را مورد بررسی قرار می دهد، بررسی سرمایه گذاری قسمت کوچکی از تصویر کامل فعالیت های سرمایه گذاری امریکا است که گزارش های آن هر  3 ماه یکبار در سال منتشر می شود.

این بررسی  به صورت خاص بر روی کشور امریکا و ایالات وابسته به آن صورت گرفته است زیرا مقر اصلی سرمایه گذاری ریسک پذیر است. درآگوست 2016،  پنج شرکت سرمایه گذاری برتر دنیا: اپل، آلفابت ( گوگل)، مایکروسافت، آمازون و فیسبوک با داشتن ارزش بازار بالا، جزء 5 جایگاه برتر دنیا هستند. این شرکت ها، برندهای قدرتمندی هستند که هریک تقریبا 530000 کارمند دارند و هرکدام از بخش هایشان قابلیت سرمایه گذاری را دارا می باشد. در 3 ماهه سوم (3Q) سال جاری نزدیک به 2000 سرمایه گذار(شرکت های سرمایه گذاری ریسک پذیر، فرشتگان، شتاب دهنده ها، مراکز رشد) وارد این عرصه شده اند. این سرمایه گذاری ها در 48 ایالت امریکا و ناحیه کلمبیا انجام شده است. .همانطور که در جدول زیر مشاهده می کنید، ارزش معاملات و تعداد شرکت ها بعد از یک دوره روند صعودی که از  سال 2010 آغاز کرده است سیر نزولی پیدا کرده که امسال (2016) شاهد ان هستیم و برای بهبود شرایط باید این سیر به سمت میانگین حرکت کند. اگر همچنان به سرعت خود ادامه دهد وقتی که سال سرمایه گذاری ریسک پذیر 2016 تمام شود می تواند 74 بیلیون دلار به اقتصاد سرمایه گذاری ریسک پذیر در این سال ضربه بزند حتی اگر سرمایه گذاری ریسک پذیر صورت گرفته باشد سه ماهه چهارم بازهم پایین تر از سه ماهه سوم قرار می گیرد.

معیارهای ارزیابی در این پژوهش: همانطور که در جدول ذیل مشاهده می کنید شامل: ارزش معامله، معاملات منعقد شده و تعداد شرکت ها می باشد.

در سه ماهه سوم نزدیک به 2000 سرمایه گذار (شرکت های سرمایه گذاری ریسک پذیر، فرشتگان سرمایه گذاری، شتاب دهنده ها و مراکز رشد) وارد عرصه شدند و فقط در مدت کوتاهی به 1600 شرکت و 15 بیلیون دلار سرمایه دست یافته اند.

ما شاهد637 سرمایه گذاری در سال 2014بودیم که این مقداردر سال 2016 بیش از 600 سرمایه گذاری به ارزش 25 میلیون دلار یا بیشتررسیده است.

انواع سرمایه گذار

در هر نوعی از سرمایه گذاری همزمان با طی مراحل چرخه عمر شرکت که شامل: مرحله ابتدایی(seed)، راه اندازی، رشد، تاسیس، توسعه، بلوغ و بعد از ان اگر شرکت خواستار ادامه فعالیت شرکتش باشد باید دست به نواوری بزند در غیر این صورت دچار رکود و افول خواهد شد. سرمایه گذاران مختلف بر اساس اهدافی که دارند در هر دوره وارد عرصه سرمایه گذاری می شوند. مثلا سرمایه گذارانی که در مرحله seed( در نمودار) شرکت وارد می شوند، اغلبشان افرادی هستند که صاحبان ایده و کسب و کار شرکت هستند که سرمایه گذاران مرحله ابتدایی(SEED) نامیده می شوند.در مرحله startup و رشد شرکت، اغلب فرشتگان (ANGEL)کسب و کار سرمایه گذاری می کنند و سرمایه گذاران مرحله اولیه (EARLY VC) در زمان تاسیس وارد می شوند و تا مرحله توسعه باقی می مانند. انها به دنبال کسب سهام شرکت ها هستند و پس از انها سرمایه گذاران مراحل پایانی (LATE VC) قرار می گیرند که در مرحله بلوغ سرمایه گذاری می کنند و اگر شرکت خواستار ادامه فعالیت و ارائه نواوری باشد ابتدا seedها وارد عمل می شوند تا محصول جدید به مرحله رشد برسانند و سپس سرمایه گذاران مرحله پایانی تصمیم می گیرند که سهامشان را نگه دارند یا به فروش برسانند. در غیر این صورت وقتی شرکت به نقطه اوج خود در مرحله بلوغ رسید سهام خود را به فروش می رسانند و شرکت سیر نزولی خود را طی می کند تا به افول برسد.

سرمایه گذاران ابتدایی(SEED): افرادی هستند که در مرحله بذر(مرحله ابتدایی) شکل گیری کسب و کار وارد می شوند که این افراد معمولا صاحبان کسب و کار هستند. این افراد اولین کسانی هستند که به ایده جدید مطرح شده اعتماد می کنند و بر روی آن سرمایه گذاری می کنند که متحمل بالاترین ریسک می شوند.

فرشتگان(ANGEL): عموما افراد خانواده یا دوستان هستند که در این مرحله از سرمایه گذاری وارد می شوند و انتظار سود و بازدهی و سهم را ندارند و هدفشان بیشتر کمک به کارافرین است. این افراد از نظر ریسک در مرحله دوم قرار می گیرند.

سرمایه گذاران خطر پذیر اولیه(EARLY VC): این اشخاص در مرحله اولیه پر خطر به شرکت کمک می کنند و در قبال پولی که می پردازند سهام دریافت می کنند. در این مرحله نمونه اولیه محصول ساخته شده است که قابل عرضه به بازار نیست. این افراد با خرید سهام باعث می شوند که ارزش سهم بالا رود و وقتی به بالاترین حد مورد انتظار رسید اقدام به فروش سهم می کنند. این مرحله درست است که از نظر میزان ریسک نسبت به مراحل قبل از ریسک پایین تری دارد ولی ریسک های دیگری هم چون: ریسک بازار، محصول و رقبا انها را تهدید می کند.

سرمایه گذاران خطر پذیر ثانویه(LATE VC): در این مرحله ارزش سهام بالاست و کسانی که در این مقطع اقدام به سرمایه گذاری می کنند امید دارند که ارزش سهمشان باز هم بالاتر رود ولی از سویی دیگر ریسک آنچنانی را هم متحمل نمی شوند.این افراد یا شرکت ها با استفاده از سودی که شرکت به ثبات رسانده است کسب و کار می کنند.

این نمودار با توجه به اینکه نوسانات زیادی را دارد ولی روند رو به رشدی را تجربه می کند. مقدار معاملات بسته شده در بین سالهای 2016-2006 را نشان می دهد که در سه ماهه دوم (2Q) سال 2015 به حداکثر میزان خود می رسد و بعد از ان سیر نزولی پیدا می کند. این روند برای Seedها و فرشتگان هم به همین شکل است زیرا انها باید بررسی کنند که هر کوارتر(Q) در کدام مرحله چرخه عمر محصول قرار می گیرد و سپس تصمیم بگیرند که چه موقع اقدام به سرمایه گذاری کنند و کی از این مسیر جدا شوند. زیرا سرمایه گذاری انها همراه با بالاترین میزان ریسک هست. پس بسیار اهمیت دارند. اما این ریسک به تدریج در مراحل بعد کاهش می یابد و به همراه ان وضعیت چرخه محصول هم مشخص تر می شود و این به نفع early vc و late vc ها هست که می توانند مطمئن تر در این مسیر گام بردارند و تصمیم بگیرند.

نتیجه گیری:

این بخش شامل 3 قسمت زیر است:

  1. جذب سرمایه: صندوق های سرمایه گذاری ریسک پذیر به عنوان مخازن سرمایه های ایجاد شده ای هستند که  با هدف سرمایه گذاری در حقوق صاحبان سهام شرکت های نوپا راه اندازی می شوند. سرمایه های بدست امده شامل: سرمایه هایی که به وسیله سرمایه گذاری ریسک پذیر سنتی و هم چنین سرمایه های کسب شده به وسیله هر نهادی یا افرادی که با هدف اولیه معرفی سرمایه گذاری می کنند هستند.
  2. معاملات: شامل سرمایه گذاری هایی که برای خرید سهام شرکت های نوپا که از منابع خارجی تامین می شود می باشد. سرمایه گذاری لزوما از سرمایه گذاری نهادی نشات نمی گیرد.
  3. خروجی: اولین رویداد نقدینگی برای دارندگان اوراق بهادار سهام شرکت های سرمایه گذاری است.

با در نظر گرفتن روند سرمایه گذاری طی سالهای گذشته تا کنون در می یابیم که با گذشت زمان فعالیت های سرمایه گذاری ریسک پذیر روند صعودی دارد و همزمان با افزایش این روند با اینکه ریسک در هر مرحله از سرمایه گذاری بخش جدا نا شدنی این نوع از سرمایه گذاری می باشد ولی می توانیم با توجه به سابقه سرمایه گذاری های ریسک پذیر که طی این سالها در زمینه های مختلف صورت گرفته است میزان ریسک وارده در هر مرحله را با روش های صحیح پیش بینی کرده و با اینده نگری آن را کاهش داده و کنترل کنیم.

 

واحد تحقیق و توسعه